Home   >  Prostaat  >  Brandnetelwortel goed voor de...
01-11-2017

Brandnetelwortel goed voor de gezondheid van de prostaat

Nettle Het extract van brandnetelwortel (Urtica dioica) wordt in Europa veel gebruikt voor de behandeling van hypertrofie van de prostaat. In meer dan 20 klinische studies is aangetoond dat dit extract alleen of gecombineerd met andere planten de klinische klachten van goedaardige hypertrofie van de prostaat en van prostatitis vermindert. De Duitse Commissie E en de ESCOP (European Scientific Cooperative on Phytotherapy) raden het gebruik specifiek aan voor de verlichting van urinewegklachten die gerelateerd zijn aan een goedaardige hypertrofie van de prostaat.

De wortel van de brandnetel en de plant zelf werden in de traditionele geneeskunst al gebruikt als adstringens, als urineafdrijvend middel en als versterkend middel. In de tijd van Hippocrates werd de brandnetel gebruikt om beten en steken te behandelen. Europese kruidenspecialisten gebruikten kruidenthee van brandnetel voor ademhalingsproblemen en de Amerikaanse inheemse bevolking gebruikte het als ondersteuning tijdens de zwangerschap, de bevalling of tijdens de periode van het zogen.

De onbalans tussen oestrogenen en androgenen

Voorheen ging men ervan uit dat goedaardige hyperplasie zich uitsluitend ontwikkelde als gevolg van de stimulerende invloed van de actieve vorm van testosteron (DHT, of dihydrotestosteron genaamd) op de celgroei. Testosteron wordt systematisch omgezet in DHT door een enzym dat we kennen onder de naam 5-alfa-reductase. Deze vorm bindt zich op een veel actievere wijze aan de celgebieden in de prostaat die verantwoordelijk zijn voor de groei van het orgaan. Wanneer DHT zich aan deze celgebieden bindt, activeert het de groeifactoren die men insulin-like growth factor 1 (IGF-1) noemt. Deze factoren stimuleren de celgroei. Onderzoeken tonen aan dat hogere gehaltes van deze factor eveneens een indicatie kunnen zijn voor het risico op het ontstaan van prostaatkanker.
Naarmate we ouder worden, neemt de testosteronaanmaak af. Daar komt bij dat het vrije testosterongehalte, dat fysiologisch actief is, nog drastischer afneemt doordat de verbindingen met het eiwit SHBG (sex hormone Binding Globuline) toenemen. In de leeftijd tussen de 40 en 70 jaar neemt de hoeveelheid vrije testosteron jaarlijks af met 1%. Dit geeft aan dat er nog een andere factor is die bijdraagt aan de ontwikkeling van een goedaardige hypertrofie van de prostaat.
Deze factor is de onbalans die in de loop der jaren ontstaat tussen de oestrogeen- en de testosterongehaltes. In de weefsels waarin zich een goedaardige hypertrofie van de prostaat ontwikkelt, neemt de hoeveelheid oestrogeen met het vorderen van de leeftijd toe. De oestrogenen stimuleren de groei van de prostaatcellen.
De rol van SHBG is te zorgen voor een dynamisch evenwicht in de hormoonbalans. SHBG bindt zich aan andere hormonen en vervoert deze hormonen door het hele lichaam naar verschillende receptoren op de celmembranen, waar de stoffen op verschillende manieren kunnen worden gebruikt. Het effect hangt af van het hormoon waaraan het zich heeft gebonden, en van de soort receptor. Zo worden oestrogenen en dihydrotestosteron die verbonden zijn met SHBG bij de man meestal vervoerd naar de gebieden met receptoren in de prostaat; bij overmatige hoeveelheden kunnen ze de prostaatcellen aanzetten tot een versnelde groei, met als resultaat een goedaardige hypertrofie.
Bij de man en bij de vrouw in de menopauze, wordt het grootste deel van het oestrogeen geproduceerd vanuit androgenen. Met name oestradiol wordt voor het overgrote deel aangemaakt vanuit testosteron. Dit fenomeen wordt ook wel aromatisering genoemd, naar het enzym aromatase dat verantwoordelijk is voor dit proces. Naast het feit dat het steunweefsel van de prostaat via de bloedstroom oestrogeen aangevoerd krijgt, produceert het zelf ook nog eens oestrogenen onder invloed van het aromatiseringsproces.

De verschillende interventiemechanismen

Bepaalde fracties van het extract van brandnetelwortel remmen de groei van menselijke prostaatcellen, maar het mechanisme dat achter deze remming schuilgaat, en waarbij mogelijk lectines betrokken zijn, blijft tot op heden onbekend.
Onderzoeken tonen aan dat de brandnetelwortel bepaalde chemische processen kan beïnvloeden of blokkeren, zoals processen waarbij hormonen betrokken zijn en processen die te maken hebben met de goedaardige hypertrofie van de prostaat. Uit klinische testen bleek dat het extract van de brandnetelwortel in staat was de omzetting van testosteron in dihydrotestosteron te stoppen (door het enzym dat voor deze omzetting nodig was te remmen). Het zou eveneens in staat zijn zich direct te binden aan SHBG, waardoor deze stof zich niet aan andere kan hormonen binden.
Uit andere onderzoeken lijkt voort te komen dat er sprake is van interactie tussen de stoffen in het extract van brandnetelwortel en de serumeiwitten waaraan de androgenen zich binden (zoals SHBG). Die interactie zou leiden tot een variatie in de concentratie van vrije androgenen. Het extract van brandnetelwortel verhoedt dat SHBG dat reeds een verbinding met een hormoon is aangegaan, zich verbindt met de receptoren in de prostaat1.
Duitse onderzoekers identificeerden op basis van een aantal artikelen een stof die in de brandnetelwortel voorkomt, namelijk (-)-3,4-divanillytetrahydrofuran. Deze stof heeft een voorkeur voor de verbinding met SHBG2.
Het extract van brandnetelwortel kan de aanmaak van oestrogenen (oestradiol en oestron) afremmen doordat het remmend werkt op de activiteit van aromatase. De wortel bevat tenminste vijf stoffen die een zwak tot matig remmende werking hebben op aromatase, waardoor de omzetting van androgenen in oestrogenen wordt teruggedrongen3.
Er wordt ook gesuggereerd dat steroïde of andere hydrofobe stoffen in brandnetelextract de activiteit zouden remmen van Na+, k(+)ATPase in het celmembraan van de prostaat, waardoor de groei van de prostaat tot stilstand zou komen4.
In een in vivomodel en een in vitrostudie werd een remmende werking op de groei van prostaatkankercellen geconstateerd bij een methanolhoudend extract5. Een waterige vloeistof zou de activiteit van adenosine desaminase (ADA) in het prostaatweefsel remmen6.

Positieve resultaten bij meer dan 15.000 mannen

Bij 15.000 mannen met een goedaardige hypertrofie van de prostaat werden significante verbeteringen geconstateerd na het gebruik van het extract van brandnetelwortel. De verbeteringen betroffen de omvang van de prostaat, de frequentie van de urinelozingen, de hoeveelheid nachtelijke urinelozingen en het urineresidu dat achterbleef in de blaas na het urineren7. Omdat brandnetelwortelextract in Duitsland traditioneel al langere tijd gebruikt wordt voor prostaatproblemen, is men er toe overgegaan dit extract klinisch te testen.
Zo deden 41 patiënten met een goedaardige hypertrofie van de prostaat mee aan een dubbelblinde placebogecontroleerde studie. De proefpersonen hadden een maximale urinestroom van 15 ml/seconde en een gemiddelde score van 18,2 op de IPSS-schaal (international prostate symptom score). Een IPSS-score tussen 0 en 7 wordt beschouwd als licht symptomatisch, een score van 8 tot 19 als matig symptomatisch en een score van 20 tot 35 als sterk symptomatisch.
Aan het eind van het onderzoek was de maximale urinestroom toegenomen met 66,1% (van 10,9 tot 18,1 ml/seconde) in de groep die Het extract van brandnetelwortel had gebruikt, tegen 36,6% (van 12,3 tot 16,8 ml/seconde) in de placebogroep. De IPSS-score daalde twee maal zo sterk in de groep die behandeld werd met brandnetelextract (van 18,2 naar 8,7). In de placebogroep daalde deze waarde van 17,7 naar 12,98.
Een ander onderzoek dat verspreid werd over verschillende centra, betrof 146 personen met een goedaardige hypertrofie van de prostaat die een jaar werden gevolgd. Ze kregen dagelijks op willekeurige wijze ofwel een placebo, ofwel een extract van 459 mg brandnetelwortel toegediend. Resultaten toonden aan dat het extract beschouwd kan worden als een veilige behandeling van een goedaardige hypertrofie van de prostaat, met name als het gaat om de bestrijding van vervelende klachten, en om de beperking van de groei9.
Uit een onderzoek bij laboratoriumdieren is gebleken het extract van brandnetel de kunstmatig opgewekte goedaardige hyperplasie van de prostaat bij muizen kon remmen (54,4%)10. De resultaten suggereren dat het extract preventief, maar ook als behandeling kan worden gebruikt.
In Iran kregen 558 mannen in een dubbelblinde placebogecontroleerde studie gedurende zes maanden een placebo of een extract van brandnetelwortel. Aan het einde van de periode van zes maanden ontvingen de proefpersonen die tot dan toe een placebo hadden ontvangen eveneens een extract van brandnetelwortel. Alle mannen volgden de behandeling gedurende een periode van 18 maanden. De resultaten toonden aan dat het brandnetelextract doeltreffender was dan de placebo, ongeacht de mate waarin de goedaardige hypertrofie van de prostaat zich voordeed11.

Combinatie met zaagpalm

In Europa wordt het extract van brandnetelwortel vaak gecombineerd met de zaagpalm. Dit is een krachtige combinatie, aangezien de brandnetelwortel met name werkt via de alternatieve signaleringsroute in de cellen van de prostaat, en de zaagpalm inwerkt op de eerste signaleringsroute die de DHT-activiteit remt. De brandnetelwortel is met name van invloed op de oestrogeenkant van de hypertrofie, terwijl de zaagpalm vooral effect heeft op de androgenenkant. Beide planten hebben een ontstekingsremmende werking.
In een dubbelblind gerandomiseerd onderzoek werden de effecten vergeleken van de combinatie van brandnetelwortel met zaagpalm, en die van finasteride, een klassiek medicijn. Het onderzoek werd bij 543 patiënten uitgevoerd met een goedaardige hypertrofie van de prostaat van stadium I of II. Beide behandelingen bleken even effectief te zijn op de verschillende parameters: urinestroom, duur van de urinelozing, IPSS-scores en evaluatie van de kwaliteit van leven van de patiënten. De doeltreffendheid van beide behandelingen nam toe naarmate de duur van de behandeling langer was. Zo liep de gemiddelde IPSS-score na vier weken van een behandeling met het plantenextract terug van 11,8 naar 8. Na 48 weken liep de score terug naar 6,5. In de groep die finasteride nam ging de score na 24 weken af van 11,8 naar 8. Na 48 weken was de score gedaald tot 6,2. Het extract met de combinatie van twee planten werd beter verdragen dan de finasteride, die zorgde voor een verminderding van het libido en voor seksuele stoornissen (bij sommige patiënten leidde het tot impotentie)12.
Tijdens een groot observatieonderzoek volgenden 419 urologen in totaal 2030 patiënten met een licht tot matig gevorderde goedaardige hypertrofie van de prostaat. Alle patiënten ontvingen gedurende 12 weken een mix van zaagpalm en brandnetelwortel. Aan het eind van het onderzoek werden verbeteringen geconstateerd, namelijk: de maximale urinestroom was toegenomen met 25,8%, de gemiddelde urinestroom met 29%, het urineresidu dat achterbleef na het urineren was afgenomen met 44,7%, de nachtelijke urinelozingen met 50,4% en de dysurie (problemen met plassen) met 62,1%. bij 86% van de patiënten was er sprake van verbeteringen.



Referenties:
1. Hryb D.J. et al., The effect of extracts of the roots of the stinging nettle (Urtica dioica) on the interaction of SHBG with its receptor on human prostatic membranes, Planta Med., 1998 Feb, 61(1): 31-2.
2. Schöttner M. et al., Lignans from roots of Urtica dioica and their metabolites bind to human sex hormone binding globulin (SHBG), Planta Med., 1997 Dec, 63(6): 529-32.
3. Gansser D. et al., Aromatase inhibitor from urtica dioica roots, Planta Medica, 1995, 61(2): 138-140.
4. Hirano T. et al., Effects of stinging nettle root extracts and their steroidal components on the Na+, k(+)-ATPase of the benign prostatic hyperplasia, Planta Med., 1994, 60(1): 30-3.
5. Konrad L. et al., Antiproliferative effect on human prostate cancer cells by stinging nettle root (Urtica dioica) extract, Planta Med., 2000 Feb, 66(1): 44-7.
6. Durak I. et al., Aqueous extract of Urtica dioica makes significant inhibition on adenosine deaminase in prostate tissue from patients with prostate cancer, Cancer Biol. Ther., 2004 Sep, 3(9): 855-7.
7. European Scientific Cooperative on Phytotherapy, ESCOP Monographs on the medical uses of plant drugs, 1st ed., ESCOP, Exeter, UK, 1997, fascicule 2.
8. Engelmann U. et al., Therapy for benign prostatic hyperplasia with nettle liquid, Urology, 1996, 36:287-291.
9. Schneider T. et al., Stinging nettle root extract in long term treatment of benign prostatic syndrome. Results of a randomized, souble-blind, placebo controlled multicenter study after 12 months, Urologe A, 2004 Mar, 43(3): 302-6.
10. Lichius J.J. et al., The inhibiting effects of Urtica dioica root extracts on experimentally induced prostatic hyperplasia in the mouse, Planta Med., 1997 Aug, 63(4):307-10.
11. Safarinejad M.R., Urtica dioica for treatment of benign prostatic hyperplasia: a prospective, randomized, double-blind, placebo-controlled, crossover study, J. Herb. Pharmacother., 2006, 5: 1-11.
12. Sokeland J. et al., Combination of Sabal and urtica extract versus finasteride in benign prostatic hyperplasia (stages I and II). Comparison of therapeutic effectivness in one year double-blind study, Urology A, 1997, 36(4): 327-33.
Voedingsstof bestellen die gerelateerd is aan dit artikel
Nettle Root Extract 500 mg

Gestandaardiseerd extract van de Urtica dioicawortel in de verhouding 16:1
Aanbevolen door de Duitse Commissie E voor het verlichten van urinewegklachten die gerelateerd zijn aan goedaardige hypertrofie van de prostaat.

www.supersmart.com
Ontdek ook
08-06-2015

Heren, zorg voor uw prostaat!

Van alle bekende middelen die bekend staan om hun remmende werking bij een goedaardige hypertrofie van de prostaat, zijn de uitvoerig onderzochte plantenextracten en voedingsmiddelen...
Lees verder
31-03-2018

De prostaat: wat mannen zouden moeten weten...

Terwijl vrouwen weten dat ze op een dag de mijlpaal van de menopauze zullen bereiken, hebben mannen geen idee van wat hen te wachten staat....
Lees verder

Gratis

Dank u voor uw bezoek. Voor u vertrekt:

MELD U AAN VOOR
Club SuperSmart
En profiteer
van exclusieve voordelen:
  • Gratis: wekelijkse al uwwetenschappelijke publicaties van "Nutranews"
  • Exclusieve aanbiedingen voor clubleden
> Doorgaan